Week van de Toegankelijkheid

#WvdT

Mensen met een beperking moeten – net als ieder ander – volledig en volwaardig kunnen meedoen aan de samenleving. Zij moeten – net als ieder ander – gebruik kunnen maken van openbare gebouwen, de openbare weg, woningen, vervoer en het internet. De samenleving moet voldoen aan algemene toegankelijkheidseisen voor zaken als websites, winkels, evenementen en stemmen bij verkiezingen. Al bij het ontwerpen en het bouwen moet rekening gehouden worden met toegankelijkheid: maak het voor iedereen (design for all).

Gelijkwaardig meedoen aan de samenleving is een mensenrecht dat is vastgelegd in het VN-verdrag Handicap. We onderscheiden drie soorten toegankelijkheid: fysieke toegankelijkheid, digitale toegankelijkheid en sociale toegankelijkheid.

Fysieke toegankelijkheid

Bij fysieke toegankelijkheid gaat het om gebruik kunnen maken van buitenruimten, openbare gebouwen, kantoren, woningen, vervoer etc. Een goed toegankelijk gebouw heeft bijvoorbeeld een ingang die iedereen kan gebruiken. Als we spreken over fysieke toegankelijkheid dan kijken we ernaar vanuit een inclusieve gedachte. Indien bij een gebouw een aparte rolstoelvriendelijke ingang is gemaakt, dan kun je zeggen dat het gebouw toegankelijk is. Maar pas als je een ingang zo maakt dat een ieder er gebruik van kan maken is het optimaal toegankelijk.

Iedereen moet mee kunnen doen aan de samenleving, zonder daarbij letterlijk te stuiten op drempels of belemmeringen. Fysieke toegankelijkheid heeft als resultaat dat mensen met een beperking vrij en zelfstandig kunnen verplaatsen, zowel binnen als buiten, zonder daarbij afhankelijke te zijn van anderen.

Digitale toegankelijkheid

Digitale toegankelijkheid betekent dat iedereen, óók mensen met een beperking, volledig gebruik kunnen maken van websites en apps. Iedereen moet informatie die op websites of in apps te vinden is, kunnen lezen of beluisteren. Iedereen moet gebruik kunnen maken van diensten die via het internet aangeboden worden. Online een paspoort aanvragen, je rijbewijs verlengen, je belastingaangifte indienen, iets kopen in een webwinkel, online vergaderen, online televisie kijken, samen beeldbellen, online een bibliotheekboek reserveren of een maaltijd bestellen: digitale toegankelijkheid betekent dat iedereen online volledig mee kan doen.

Voor iedere websitebezoeker of app-gebruiker is het belangrijk dat websites en apps volledig toegankelijk zijn, want een toegankelijke website of app verhoogt voor iederéén het gebruiksgemak. Maar digitale toegankelijkheid is echt noodzákelijk voor mensen met een visuele beperking, auditieve beperking, verstandelijke beperking, beperkte handfunctie, autisme en beperkte leesvaardigheid. Dit is wat zij nodig hebben om goed gebruik te kunnen maken van een website of app, verschilt per beperking:

  • Blinden, slechtzienden en kleurenblinden: ondersteuning voor voorleessoftware, met toetsenbord kunnen navigeren (i.p.v. met de muis), tekst kunnen vergroten, goed kleurcontrast, alternatieve teksten voor afbeeldingen, lineaire en logische vormgeving.
  • Doven en slechthorenden: ondertiteling of transcriptie bij video, lineaire en logische vormgeving, eenvoudig Nederlands.
  • Mensen met een beperkte handfunctie: met toetsenbord kunnen navigeren of spraaknavigatie, ruimte om invoervelden heen, grote, aanklikbare acties.
  • Mensen met een cognitieve beperking: rustige vormgeving, duidelijke en logische navigatie, eenvoudig Nederlands.
  • Mensen met autisme of dyslexie: rustige vormgeving, eenvoudige en korte zinnen.

Bron: Ieder(in) Toolkit ‘Maak je gemeentewebsite toegankelijk’

Sociale toegankelijkheid

Sociale toegankelijkheid betekent dat er op een gewone manier met je wordt omgegaan. Sociale toegankelijkheid heeft veel te maken met bejegening. Bijvoorbeeld dat je gastvrij ontvangen wordt, dat je goed te woord wordt gestaan en dat je makkelijk bij de juiste informatie kunt komen. Een gastvrij ontvangst betekent dat je ontvangen wordt met open houding, dat activiteiten worden afgestemd op verschillende groepen mensen. Het betekent ook dat mensen je uitnodigen bij activiteiten en dat er rekening gehouden wordt met wat je wilt en kunt.

Meer lezen?

Week van de Toegankelijkheid – 3 t/m 8 oktober 2022